Geleceği Şekillendirirken İş Analistliği Mesleği

Son zamanlarda “iş analizi” ve “iş analistliği” sıkça karşımıza çıkar oldu. Nedir ve neden giderek kuruluşlarımızda daha çok ihtiyaç duyulur olmuştur diye bir bakalım istedik. Günlük kullanımda daha çok yazılıma aktarılacak işlerin analiz edilerek süreçlerin belirlenmesine destek olurmuş gibi görünmekle birlikte, dijitalleşen dünyada, sadece işlerin dijitale tanımlanması olarak yaklaşacak olursak iş analistliği mesleğine haksızlık etmiş oluruz. Çünkü, dijital ya da değil, bizim işleri yapma şeklimizi irdeleyip, yeniliklere ve geleceğe hazır hale getiren ve ilgili tüm tarafları – kurum içi ve kurum dışı olmak üzere – aynı sayfada toplayan iş analistleri, çok kritik “şifre çözücü”ler olarak tanımlanabilir. Bu gözlükle baktığımızla iş analizi;
• Problem ve fırsatların tanımlanması,
• İş ihtiyaçlarının tanımlanması ve bu ihtiyaçlara ulaşabilmek için çözümlerin önerilmesi ve stratejik seviye karar alımlarının desteklenmesi,
• Gereksinimlerin ve diğer ürün bilgilerinin toplanması, analiz edilmesi, belirlenmesi ve yönetilmesi,
• Ölçümler ve gerçekleşen değerlere göre fayda ve yaklaşımların belirlenmesi ve sonuçların analiz edilmesi kapsamında bilgi, yetenek, araç ve teknolojilerin uygulamasıdır.

İş analizi, kurumun yapısını, temel prensiplerini ve işlemlerini anlamak için paydaşlar arasında bir köprü olarak görev yapmak ve kurumun hedeflerini gerçekleştirmesini sağlayan çözümler sunmak için kullanılan görevler ve teknikler bütünü olarak tanımlanabilir.

Bugün, tüm tedarikçilerimizin, müşterilerimizin, hatta rakiplerimizin de bir tür “paydaş” olduğunu ve koşulların çok hızlı değiştiğini de dikkate aldığımızda, etkinliklerini artırarak devam ettirmek isteyen organizasyonlar iş analizi yeteneklerinin artırılması/iyileştirilmesine daha fazla odaklanmakta ve özen göstermek zorundadır. Bu kapsamda;
• İnsan kaynağına yatırım ön plana çıkmaktadır, gerekli insan kaynağının bu alanda istihdamı ve eğitimine önem verilmektedir,
• Proje, program ve portföy seviyesinde süreçlerin tanımlanması ve standartlaştırılması için çalışılmaktadır,
• İş analizi çalışmalarına yönetim kademesinin yaklaşım ve bakış açısının olgunlaşması için kurumsal kültürün gelişmesine ve yerleşmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır.

Daha somut ve günlük işlerimize dokunan bir noktadan bakacak olursak, İş analistliği yeni bir ürün geliştirirken ya da mevcut ürünü iyileştiriken, bir problemin çözümünde ya da bir paydaşın ihtiyacının anlaşılması için kullanılabilir. Örneğin;
• Finans sektöründe, müşteri ihtiyaçlarına yönelik bir finansal aracın geliştirilmesi esnasında iş analistliğinden faydalanılabilir.
• Sağlık sektöründe, hastanın hastaneye ilk giriş anından ilk muayeneye alınışı sürecindeki bekleme süresini minimize etmek için gerekli çözümlerin üretilmesi için kullanılabilir.
• İnşaat projelerinde, çalışmanın kapsamına/hedeflerine uygun olacak şekilde yeni inşa edilecek binada bulunması gereken özelliklerin ve müşteri beklentilerine uygun gereksinimlerin tespiti ve uygulanması için kullanılabilir,
• Kamu kurumları mevcut durum analizi ve ekonomik krizler, çevresel sorunlar, yoksulluk gibi sorunlar kapsamında en iyi çözümlerin tespiti için kullanabilir,
• Üretimde, üretim hattının optimizasyonuna dair süreç iyileştirmelerinde devreye girebilir,
• Bilgi teknolojileri projelerinde, iş gereksinimlerinin paydaş ve sistem gereksinimlerine dönüştürülmesi ve tasarımcı ve geliştirme ekibinin neyi nasıl inşa edeceği konusunda net ve açık bilgi akışının sağlanacağı süreçler olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu noktalarda etkin ve etkili iş analistliği:
• İş ihtiyaçlarını doğru adresler,
• Riskin iyi yönetilmesini sağlar ve tekrar çalışmayı (rework) azaltır,
• Ürün hatalarını, fesih ve mahkeme davalarını azaltırken müşteri güvenini artırmak için odaklanılması gereken kapsamı netleştirir,
• Aktif paydaş memnuniyeti sağlar,
• Gereksinimlerin doğru tanımlanmasını sağlar,
• Köprünün doğru kurulmasını sağlayarak, projelerin zamanında, doğru kapsam ve maliyette tamamlanmasına büyük katkısı vardır,
• Müşteri memnuniyetini sağlayan yüksek kalitede çözümlerin ortaya konması sağlanır.

İyi bir iş analisti olmak için neye ihtiyacımız var? Temelde, iş analistinde aşağıdaki temel yetkinlikler aranacaktır:
• Analitik yetenekler (yaratıcı düşünce, kavramsal ve detaylı düşünce, problem çözme yeteneği, araştırma yetenekleri vb)
• İletişim yetenekleri (ki tüm tarafları bir araya getiren ve aynı sayfada toplayan insan olarak bu yeteneklerin çok kritik olduğunu söylememiz mümkündür)
• Kişisel yetenekler (adaptasyon, etik kurallara uyum, çoklu görev yürütebilme (multitask), tarafsızlık, zamanı doğru yönetme vb.)
• Liderlik yetenekleri (iş analistinin güvenilir bir uzman olarak kabul edilebilmesi için göstereceği tavır ve davranışlar bütünü olarak değerlendirilebilir)
• Araç (tool) kullanım bilgisi (gereksinim yönetimi, raporlama ve analiz araçları, görsel araçlar vb)

İyi bir iş analisti, deneyimini bir sertifikasyon ile taçlandırarak, bu konudaki uzmanlığının görünürlüğünü pekiştireceği gibi, bilgisini de derinleştirecektir. İş analistliği konusunda farklı sertifikasyonlar olmakla birlikte,PMI®’ın, mesleği proje, program, portföy yönetimiyle de bütünleşik olarak ele aldığı PBA (Professional in Business Analysis) Sertifikasyonu hızla yaygınlaşmaktadır.

PMI-PBA sertifikasyon sahiplerinin sayısının Aralık 2014’ten beri oluşmuş olan dağılımı Şekil -1 de gösterilmiştir. 2,5 yıllık bir zaman dilimde 200 skalasından 1500 skalasına yükseldiği gözlenmektedir.
Tüm dünyada iş analistliğinin önemi ve proje, program ve portföy yönetimine katkısı gün geçtikçe daha da belirgin hale gelmektedir.
İZGE olarak, PMI – PBA® Sertifikasyon Eğitimlerimizle de kariyerinizi destekliyoruz. Bize nasıl ulaşacağınızı biliyorsunuz